Hem Kemal Ehli Hem Tahir Bir Adam

AYŞE Şasa sanırım yazmıştı da, ‘Kemal Tahir’de dervişsi bir eda vardı’ diye. Birkaç kez, söyleşirken de söz etti. Kemal Tahir’in, -henüz Türkoloji öğrencisiyken- bütün romanları/öyküleri ve notlarını okurken de böylesi bir şey zihnimin altında gezindi durdu. Kemal ehli olduğu kesin. Tutukevinde çile çekerek, yazının, fikrin namusunu omuzlayıp taşıyarak, bugünlerde, ruhuna aykırı bir yerde duran ‘ulusalcı’ların dillerine pelesenk ettiği ‘bu topraklar’ın edebiyatını hakiki biçimde yaparak olgunlaşmış bir adam. Tahir aynı zamanda. Temiz kalmayı başarmış, kalbini ve kafasını satmayarak, başka bir şeye/yere/kişiye bırakmayarak taşıyabilmiş bir aydın.

Güley’i Niçin Öldürdünüz?

Yeri cennet olası hocam Tahir Alangu derdi ki, “çok okumaktan kafan yorulursa, onu dinlendirmek için müzik, gezinti falan para etmez, okumayı sürdüreceksin ama konuyu değiştireceksin”…

Bendeniz de ne zaman okumaktan sıkılsam Kemal Tahir’e dönerim. Okuma zevkim yenilenir, güzelim Türkçe’nin tadına doyulmaz keyfini hatırlar, kendime gelirim…

Yorgun Savaşçı Ne Anlatır?

Yorgun Savaşçı ne anlatır? Yeri cennet olsun, çok sevgili Halit Refiğ’in anılmak ya da övülmek için benim kalemime ihtiyacı yok… Bol bol okudunuz bunları. Eleştirmek de bugün yersiz ve densiz kaçacak, hele zaman geçsin, acısı dinsin, ona da geliriz.

Merhumun en iyi filmi olarak çok kişi “Yorgun Savaşçı”yı gösterecektir, ben her zaman “Karılar Koğuşu”ndan yanayım. Hani şu, “ayıp oluyor” diye “Kadınlar” Koğuşu yapılan ve böylece Kemal Tahir’e de büyük bir saygısızlık edilen roman ve onun filmi, Kemal Tahir’in gençliğine inanılmaz derecede benzeyen Kadir İnanır’ın, Hülya Koçyiğit’in, Tuncer Necmioğlu’nun, Perihan Savaş’ın mükemmel oyunları…

Kemal Tahir’in Yanılgısı

İstedik ki Halit Refiğ’in ölümü dolayısıyla onun ve “hocası” Kemal Tahir’in görüşleri şöyle enine boyuna bir tartışılsın… Ne çare, Hadi Uluengin’den başka kimse aldırmadı, Atilla Dorsay da “eski küskünlüklerini” şöyle bir hatırlattı, o kadar.

Dünyanın en tatlı, en güzel insanlarından biri olan merhum Refiğ, bir “ulusal sinema” üretmek istiyor ve bunun “teorisini” de yapıyordu. Bu sinema, Kemal Tahir’in ağır etkisiyle, Batı’dan farklı, hatta Batı’ya karşı olacaktı. Ne çare, Refiğ, bu sinemayı araştırmakta “Yeşilçam koşullarından ve kalıplarından” kurtulamadı. Kurtulamazdı, çünkü hem bağımsız bir sermaye birikimi yoktu ortada, hem de çağdaş teknoloji. Türkiye geriydi, Yeşilçam da geriydi. Refiğ sonuçta “lumpenlerle iş yapmak” ve üretimini de lumpenlere seyrettirmek zorunda kaldı.

Üstadın Ölümü

Üstad kıyasıya eleştirildiği bir gecenin sabahında hayata gözlerini yumdu. Hulûsi Dosdoğru’nun “Kemal Tahir” adlı kitabında anlattığına göre, Tahir ölümünden önceki gece Mehmet Barlas’ın evinde yemeğe gitmiş, yemekte Mete Tunçay ve İsmail Cem de bulunuyormuş. Tahir Tunçay’la tartışmaya başlamış ve bir süre sonra fenalaşmış, evine dönmüş.

Ve maalesef, üstad o sabah ölmüş. Kitabın yazarı Dosdoğru, Tahir’in ölümünden Tunçay’ın sorumlu olduğunu düşünüyor. İlgili yerleri aktarıyoruz:

Ekselansları Onur Öymen: Biraz Kemal Tahir okuyun!

Onur Öymen, Ekselans’tır. Yani Büyükelçi. Onlara “Ekselansları” denir..

Bilgili, kültürlü, bi kaç dil bilir olmaları gerekir.. Ya da öyle oldukları var sayılır.

Şimdi, önümde McClatchy Gazeteleri, Kudüs Büro Şefi Dion Nissenbaum”la Ekselanslarının yaptığı söyleşinin hem yazılı metni, hem Ekselanslarının kendi sesinden bandı duruyor.

Ve ortaya şu çıkıyor ki, Ekselansları bazı şeyleri bilmiyor.

Her şeyden önce “Kara Gömlekli Hitler Gençliği” konusunda, deyim yerindeyse “üfürüyor”!

Aziz Nesin ile Kemal Tahir

Aziz Nesin’le Kemal Tahir hayatlarının hiçbir döneminde ve de hiçbir konuda anlaşmamalarına rağmen birbirlerini çok severlerdi. Kader onları sür git bir araya getirir, el ele tutuşup feleğin çemberinden bir ileri bir geri geçip dururlardı. Şimdi gelin size Türk edebiyatının bu iki devinin.. bir anısını anlatayım size:

“Beni Kemal Tahir’in gençliğine benzetirdi”

Halit Refiğ’in yaptığı, Kemal Tahir uyarlaması Karılar Koğuşu’nun Türk sinemasının temel taşlarından biri olduğunu vurgulayan İnanır, “Film için yıllarca uğraştı. Beni Tahir’le tanıştırmıştı” dedi.

Kemal Tahir Resimler

Bu başlık altında üstadın çeşitli zamanlarda çekilmiş fotoğraflarını bulabilirsiniz.

Kemal Tahir Video

Çok yakında Kemal Tahir’in video görüntüsünü sizinle paylaşacağız…